نشانه استمرار در گویش ده آبادی

 نشانه‏ی استمرار

a نشانه‏ی استمرار در گویش دِه‏آبادی است که در زمان‏های حال و گذشته وجود دارد و در این جایگاه‏ها به کار می‏رود .

1- در آغاز فعل قبل از ستاک فعلی :

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
می‏خورم	اَخُران	a-xor-ăn
می‏بَرَم	اَبِران	a-ber-ăn
می‏بُردَم	اَبَردَم	a-bard-am

 

2- در آغاز فعل قبل از ضمیر فاعلی

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
می‏چیدم	اَمَچی	a-ma-či
می‏بردم	اَمَبَ	a-ma-ba

 

3- در آغاز فعل قبل از ضمیر مفعولی

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
می‏بیندم ( مرا می‏بیند )	اَمَوینیَ	a-ma-viŋ-ya
می‏بردش ( او را می‏برد )	اشَشینیَ	a-ša-šiŋ-ya

 

4- بین پیشوند اشتقاقی و ستاک فعلی

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
می‏نشینم	هووَچینیان	hū-(w)a-čiŋ-yăn
بر می‏دارم	آرَگِران	ăr-a-ger-ăn

 

5- بین پیشوند نفی و ستاک فعلی

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
نمی‏نشینم	هانَچینیان	hă-n-a-čiŋ-yăn
بر نمی‏دارم	آرنَگِران	ăr-n-a-ger-ăn

 

6- بین ضمیر مفعولی و ستاک فعلی

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
برش می‏دارم (بر می‏دارمش )	آرِشَگِران	ăr-eš-a-ger-ăn
می‏زندش ( او را می‏زند )	دِرِشَبَندان	der-eš-a-band-ăn

 

بین جزء غیر فعلی و جزء فعلی ، در فعل مرکّب

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
انجام می‏دهد	اَنجامَدَ	anĵăm-a-da
بیرون می‏کند	بَرَکِرَ	bar-a-kera

 

یکی از ویژگی های گویش ده آبادی

 

      برخلاف زبان فارسی امروز که o تنها در پایان چهار تکواژ to ( تو ) ، do ( دو ) ،

 

čo (چو ) و o ( ُ ، وُ ) می‏آید[1] در گویش دِه‏آبادی علاوه بر واژه‏های فوق ، واژه‏ها

 

 و تکواژهای دیگری نیز با مصوّت o پایان می‏یابند[2] :

فارسی	دِه‏آبادی	آوانوشت
خود	خُ	xo
هیچ	اَچُّ	aččo
باش	بُ	bo
بیا	بورُ	būro
بگذار ( بِهِل )	بَلُ	balo
پریروز	پَرُ	paro
شنبه	شَمبُ	šambo
این ( مونّث )	نِمُ	nemo
کو ( کجاست )	کُ	ko

 

---

1-     مبانی زبان شناسی ؛ ص 80

2-     اگر اعداد یازده تا نوزده و اسامی روزهای هفته و بعضی از فعل های امر را به شمار آوریم تعداد این‏گونه واژه ها به بیش از 60 مورد می‏رسد .

نمای شرقی قلعه ی ده آباد

مراسم تعزیه خوانی در عاشورای حسینی سال 1384

 

عکس از محمد جواد شاهرخی                   

نقشه ی راهنمای ده آباد مربوط به سال 1371

 

کاروانسرای ده آباد که در جریان طرح تعریض خیابان تخریب شد

 

تبریک عید نوروز

 

تنورلاله چنان برفروخت بادبهار                       که غنچه غرق عرق گشت و گل به جوش آمد

 
در این بهار دل انگیز باید قلب را آیینه ای کرد ایستاده در مقابل آفتاب وسبزه وباران تابشیرروشنی ورویش ورشدباشدوشایسته است همزمانی آنرابا غربت غمناک اربعین حسینی .رحلت جانگدازپیامبراسلام (ص )وشهادت مظلومانه حضرت امام حسن مجتبی و حضرت امام رضا(ع )فرصتی برای طواف خورشیدو تحکیم وفاداری به محمدوآل محمد(ص )قراردهیم . 

بهار خجسته و نوروزبرشما مبارک باد